Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tại Quảng Trị
23/04/2026
Để có cơ sở phục vụ hoạt động nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, ngày 23/4/2026, tại tỉnh Quảng Trị, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm “Đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước”. Tham dự Tọa đàm có đại diện của lãnh đạo Sở Tư pháp, Thi hành án dân sự tỉnh, đại diện các Sở, ban, ngành, cán bộ tư pháp một số xã, phường và một số tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Trị; đại diện Sở Tư pháp và Thi hành án dân sự của một số địa phương lân cận như: Huế và Hà Tĩnh.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường Nhà nước cho biết, về cơ bản Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (Luật TNBTCNN) hiện nay đã mở rộng quyền yêu cầu bồi thường cũng như tạo thuận lợi hơn cho người bị thiệt hại trong việc thực hiện quyền yêu cầu bồi thường của mình, bổ sung nhiều cơ chế để hỗ trợ, hướng dẫn người bị thiệt hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại, nâng cao trách nhiệm thi hành công vụ của đội ngũ công chức trong thời gian qua, góp phần vào mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, Luật cũng đã bộc lộ một số hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong đó phải kể đến những hạn chế, khó khăn, vướng mắc từ nội tại các quy định của Luật TNBTCNN năm 2017 và văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.
Trong bối cảnh thực hiện việc đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới, Tọa đàm được tổ chức với mong muốn các đại biểu tham dự sẽ có những trao đổi, đánh giá về những hạn chế, bất cập trong các quy định của Luật hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp để sửa đổi, bổ sung Luật nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bồi thường nhà nước trong thời gian tới.
Tại Tọa đàm, đại diện Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã trao đổi những nhóm vấn đề còn vướng mắc, tồn tại trong các quy định của Luật TNBTCNN hiện hành trên góc nhìn của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, đồng thời gợi mở một số định hướng sửa đổi, bổ sung Luật để xin ý kiến của các đại biểu tham dự. Tọa đàm cũng nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật thông qua một số tham luận và ý kiến trao đổi, thảo luận của đại diện các cơ quan, đơn vị tham dự. Theo đó, các tham luận, ý kiến trao đổi, thảo luận của các đại biểu tập trung vào quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường, văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường, cơ quan giải quyết bồi thường, quy định về trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường tại cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại, quy định về quản lý nhà nước về công tác bồi thường…
Về phạm vi trách nhiệm bồi thường nhà nước, còn một số bất cập chưa bảo đảm quyền lợi ích hợp pháp của công dân chẳng hạn như một số hành vi hành chính trái pháp luật gây thiệt hại thực tế cho người dân nhưng không thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường, dẫn đến không có căn cứ để giải quyết: trường hợp chậm giải quyết thủ tục hành chính, hồ sơ về đất đất đai, đăng ký kinh doanh hoặc chậm thi hành bản án, quyết định của cơ quan nhà nước gây thiệt hại thực tế; hoặc đối với hành vi chậm trễ trong giải quyết thủ tục hành chính, ví dụ việc chậm cấp giấy phép kinh doanh trái quy định trong thời gian dài, gây mất cơ hội ký kết hợp đồng, mất thị phần của doanh nghiệp nhưng chưa được quy định rõ là thuộc trách nhiệm bồi thường; hoặc hành vi không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… Do vậy, việc nghiên cứu để mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường là cần thiết nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại.
Một số quy định cơ quan giải quyết bồi thường còn một số tồn tại, vướng mắc và dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, chẳng hạn như việc xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng đối với vụ việc trải qua nhiều vòng tố tụng mới có kết luận người bị thiệt hại bị oan, cũng có ý kiến cho rằng việc xác định rõ tiêu chí về cơ quan có trách nhiệm giải quyết bồi thường trên cơ sở xác định rõ hành vi gây thiệt hại. Do đó, cần có quy định về nguyên tắc xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong trường hợp này nhằm bảo đảm kịp thời, thống nhất và không làm ảnh hưởng đến quyền yêu cầu bồi thường của người bị thiệt hại.
Về kinh phí bồi thường, do phụ thuộc vào nguồn ngân sách nhà nước và quy trình phân bổ, nên trong một số trường hợp, mặc dù đã có quyết định giải quyết bồi thường có hiệu lực pháp luật, việc chi trả vẫn bị chậm trễ. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người được bồi thường mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào hiệu quả thực thi pháp luật. Bên cạnh đó, một số ý kiến cũng phản ánh quy định về việc lập dự toán, quyết toán kinh phí bồi thường hiện nay còn bất cập, cần sửa đổi để bảo đảm khả thi hơn trong thực tiễn.
Ngoài ra, các đại biểu cũng trao đổi, thảo luận về một số hạn chế, bất cập vướng mắc khác của Luật về văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường, thủ tục yêu cầu bồi thường, quy trình giải quyết bồi thường, về thiệt hại, trách nhiệm hoàn trả…
Phát biểu bế mạc, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến có trách nhiệm trao đổi tại Tọa đàm, cho thấy có đầu tư nghiên cứu sâu, một số ý kiến phản ánh đúng một số băn khoăn của Cục trong quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật. Ông Nguyễn Ngọc Vũ cũng ghi nhận toàn bộ những ý kiến đề xuất của đại biểu tham dự để Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước tổng hợp, tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN bảo đảm khắc phục được cơ bản những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành Luật và phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới./.