Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
16/04/2026
Ngày 16/4/2026, tại tỉnh Đồng Tháp, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm “Đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước”. Tham dự Tọa đàm có đại diện của Ban Nội chính Tỉnh ủy, lãnh đạo Sở Tư pháp, Thi hành án dân sự tỉnh, đại diện các Sở, ban, ngành, cán bộ tư pháp một số xã, phường và một số tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp; đại diện Sở Tư pháp và Thi hành án dân sự của một số địa phương lân cận như: Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Cần Thơ và Vĩnh Long.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường Nhà nước cho biết, về cơ bản Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (Luật TNBTCNN) đã giúp cho hoạt động quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước được thực hiện bài bản hơn, hiệu quả hoạt động giải quyết yêu cầu bồi thường, xem xét trách nhiệm hoàn trả ngày càng được nâng cao, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại, đồng thời nâng cao trách nhiệm thi hành công vụ của đội ngũ công chức trong thời gian qua. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, qua 08 năm tổ chức thi hành, Luật cũng đã bộc lộ một số hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong đó phải kể đến những hạn chế, khó khăn, vướng mắc từ nội tại trong pháp luật về bồi thường nhà nước cần phải khắc phục. Vì vậy, Tọa đàm được tổ chức với mong muốn các đại biểu tham dự sẽ có những trao đổi, đánh giá về những hạn chế, bất cập trong các quy định của Luật hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp để sửa đổi, bổ sung Luật nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bồi thường nhà nước trong thời gian tới.
Để làm rõ hơn những nhận định của đồng chí chủ trì, đại diện Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã báo cáo trước Tọa đàm những nhóm vấn đề còn vướng mắc, tồn tại trong các quy định của Luật TNBTCNN hiện hành trên góc nhìn của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, đồng thời gợi mở một số định hướng sửa đổi, bổ sung Luật để xin ý kiến của các đại biểu tham dự. Tọa đàm cũng nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật thông qua một số tham luận và ý kiến trao đổi của đại diện các cơ quan, đơn vị tham dự. Theo đó, các tham luận, ý kiến trao đổi, thảo luận của các đại biểu tập trung vào quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường, văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường, cơ quan giải quyết bồi thường; quy định về trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường tại cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại; quy định về quản lý nhà nước về công tác bồi thường…
Cải cách trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường để bảo đảm thuận lợi hơn cho người yêu cầu bồi thường
Thực hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, các quy định về trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường cần nghiên cứu, sửa đổi trong việc tiếp nhận, thụ lý, giải quyết yêu cầu bồi thường, qua đó bảo đảm thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức trong quá trình yêu cầu bồi thường.
Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng không thể coi thủ tục giải quyết bồi thường là thủ tục hành chính bởi bản chất của quan hệ này không phải là quan hệ hành chính mà là quan hệ mang tính chất dân sự, thể hiện sự thỏa thuận thương lượng giữa hai bên trong quá trình giải quyết bồi thường. Do vậy, cần cân nhắc khi quy định thủ tục giải quyết bồi thường là thủ tục hành chính.
Cân nhắc mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
Luật TNBTCNN năm 2017 quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước theo hướng liệt kê cụ thể một số các trường hợp được bồi thường trong từng lĩnh vực. Tuy nhiên, trên thực tiễn việc liệt kê các hành vi được bồi thường có thể dẫn đến một số trường hợp bị thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra sẽ không được áp dụng quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành để giải quyết. Đồng thời, có thể không bao quát hết các trường hợp thực tế phát sinh đối với các hành vi trái pháp luật gây thiệt hại cho người dân, chưa bảo đảm quyền lợi cho người bị thiệt hại dẫn đến trường hợp có hành vi gây thiệt hại cho công dân nhưng trên thực tế lại chưa được bồi thường.
Sửa đổi, bổ sung một số quy định về cấp phát kinh phí bồi thường bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn
Hiện nay, Luật đang quy định nguồn kinh phí bồi thường đang được đảm bảo ở 02 cấp: cấp tỉnh (Sở Tài chính) và cấp Trung ương (Bộ Tài chính) và hàng năm việc lập dự toán căn cứ vào số tiền bồi thường của năm trước. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước thì ngân sách địa phương bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã và đơn vị sử dụng ngân sách là đơn vị dự toán ngân sách được giao trực tiếp quản lý, sử dụng ngân sách. Theo đó, cần nghiên cứu sửa đổi quy định của Luật về nguồn kinh phí để đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, một số đại biểu cho rằng thời hạn gửi hồ sơ đề nghị cấp kinh phí còn ngắn, cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn.
Ngoài ra, các đại biểu cũng trao đổi, thảo luận sôi nổi về hạn chế, vướng mắc của Luật về văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường, thủ tục yêu cầu bồi thường, cơ quan giải quyết bồi thường, việc kết thúc giải quyết bồi thường, về thiệt hại, kinh phí bồi thường, trách nhiệm hoàn trả…
Phát biểu bế mạc, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm, cho thấy sự nghiên cứu sâu và tâm huyết, có trách nhiệm của đại biểu và phản ánh đúng một số băn khoăn của Cục trong quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật. Ông Nguyễn Ngọc Vũ cũng ghi nhận toàn bộ những ý kiến đề xuất của đại biểu tham dự để Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước tổng hợp, tiếp tục nghiên cứu, đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN bảo đảm khắc phục được cơ bản những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới./.
Phát biểu bế mạc, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm, cho thấy sự nghiên cứu sâu và tâm huyết, có trách nhiệm của đại biểu và phản ánh đúng một số băn khoăn của Cục trong quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật. Ông Nguyễn Ngọc Vũ cũng ghi nhận toàn bộ những ý kiến đề xuất của đại biểu tham dự để Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước tổng hợp, tiếp tục nghiên cứu, đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung Luật TNBTCNN bảo đảm khắc phục được cơ bản những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới./.