Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

(1) Sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 1 Điều 4 về nguyên tắc bồi thường của Nhà nước và phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước để thể hiện rõ Luật TNBTCNN là luật chuyên ngành về thủ tục giải quyết bồi thường (nguyên tắc, thời hiệu, trình tự, thủ tục, hồ sơ, thẩm quyền giải quyết bồi thường). Đối với phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, dự thảo Luật quy định theo hướng: (i) Luật TNBTCNN quy định cụ thể trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong trường hợp chưa được quy định tại luật nào hoặc có quy định nhưng dẫn chiếu tới Luật TNBTCNN; (ii) Đối với các luật có quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường cụ thể thì áp dụng luật đó khi xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường theo nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật.

(2) Sửa đổi khoản 2 và khoản 4 Điều 4 của Luật theo hướng người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự có quyền yêu cầu cơ quan quản lý người thi hành công vụ giải quyết yêu cầu bồi thường hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường theo thủ tục tố tụng dân sự hoặc kết hợp giải quyết yêu cầu bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính tại Tòa án nhằm bảo đảm tính tương đồng với việc giải quyết bồi thường trong lĩnh vực khác.

(3) Về trình tự, thủ tục yêu cầu bồi thường được sửa đổi, bổ sung theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ yêu cầu bồi thường dựa trên dữ liệu, cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính. Đồng thời, quy định cơ quan giải quyết bồi thường ban hành quyết định giải quyết bồi thường trong mọi trường hợp, kể cả thương lượng thành hay thương lượng không thành để thể hiện rõ trách nhiệm của cơ quan giải quyết yêu cầu bồi thường khi thương lượng không thành; đồng thời khắc phục thực tiễn về quyền được “quay lại” chấp nhận mức yêu cầu bồi thường mà cơ quan giải quyết bồi thường đã đề nghị trong quá trình thương lượng trước đó.

(4) Về kinh phí bồi thường, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng cơ quan giải quyết bồi thường ở cấp nào thì ngân sách cấp đó cấp kinh phí; bổ sung quy định về kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước; cải cách, rút ngắn thời hạn thực hiện thủ tục chi trả tiền bồi thường.

(5) Về trách nhiệm hoàn trả, bổ sung quy định về miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thi hành công vụ trong một số trường hợp cụ thể, đặc biệt là quy định về miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thi hành công vụ thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền cho phép và được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung, đồng thời bổ sung quy định về trách nhiệm hoàn trả trong trường hợp không xác định được đầy đủ các thông tin về người thi hành công vụ gây thiệt hại.

(6) Về quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước, dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung Điều 73 Luật TNBTCNN theo hướng quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước và quy định một số nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước thuộc thẩm quyền của Chính phủ và UBND cấp tỉnh. Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh) và trách nhiệm phối hợp trong thực hiện quản lý nhà nước của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ sẽ giao Chính phủ quy định. 

Tại cuộc họp, các đại biểu cơ bản nhất trí và đánh giá cao những nội dung sửa đổi trong dự thảo Luật lần này. Để tiếp tục hoàn thiện các nội dung tại dự thảo Luật, một số ý kiến đề nghị rà soát, cân nhắc một số nội dung tại dự thảo Luật để đảm bảo phù hợp, thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành; rà soát một số quy định về trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường để đảm bảo đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ số; quy định về cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự, quy định về miễn trách nhiệm hoàn trả, quy định về quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước. 

Trên cơ sở góp ý, trao đổi của các đại biểu dự họp, đạo diện Bộ Tư pháp đã cảm ơn sự đồng hành, chia sẻ của các bộ, ngành, đọa phương; đồng thời tiếp thu ý kiến góp ý cũng như thông tin, trao đổi, làm rõ một số nội dung góp ý về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, cơ quan giải quyết bồi thường, quản lý nhà nước về công tác bồi thường.

Kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận, đánh giá cao Bộ Tư pháp trong việc xây dựng hồ sơ dự án Luật và tinh thần cầu thị, tiếp thu, giải trình rõ ràng các ý kiến góp ý của cơ quan chủ trì soạn thảo. Phó Thủ tướng đánh giá các ý kiến phát biểu tại cuộc họp thể hiện sự trách nhiệm, tâm huyết của các Bộ, ngành. Trên cơ sở kết quả cuộc họp, Bộ Tư pháp sẽ tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý gửi Văn phòng Chính phủ để hoàn thiện hồ sơ lấy ý kiến thành viên Chính phủ theo quy định.