Nhận diện khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm và định hướng hoàn thiện pháp luật

Tham dự Tọa đàm có các đại biểu đến từ Sở, ngành tại thành phố Hồ Chí Minh (Tư pháp; Ngân hàng Nhà nước; Công an; Xây dựng…); đại diện các cơ quan đăng ký biện pháp bảo đảm (Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố Hồ Chí Minh và các chi nhánh, Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại Thành phố Hồ Chí Minh); đại diện các tổ chức tín dụng, các tổ chức hành nghề công chứng; các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ cơ sở đào tạo luật trên địa bàn Thành phố..... Về phía Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC), có bà Phạm Thị Thanh Huyền, Cán bộ phụ trách Chương trình Cơ sở hạ tầng tài chính Việt Nam, Nhóm Tư vấn các định chế tài chính của Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC). Bà Nguyễn Thị Thu Hằng – Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước chủ trì Tọa đàm.

Bà Nguyễn Thị Thu  Hằng - Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, bà Hằng cho biết, sau hơn 3 năm triển khai thi hành, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy hệ thống đăng ký biện pháp bảo đảm phát triển theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả, góp phần tăng cường cơ hội tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ công về đăng ký biện pháp bảo đảm cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP cũng đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, như: (i) Chưa tạo đầy đủ cơ chế để thực hiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu; (ii) Chưa đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với quy định mới của pháp luật liên quan; (iii) Một số quy định chưa cụ thể, chưa bao quát điều chỉnh được các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Do đó, cần có sự nhận diện đầy đủ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP và đề xuất hướng sửa đổi, hoàn thiện quy định pháp luật để thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, đảm bảo hơn sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm.

Trên cơ sở chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về đổi mới toàn diện công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, xuất phát từ thực tiễn thi hành pháp luật, đại diện Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cho biết, việc xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm (thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP) là cần thiết, đồng thời, dự thảo Nghị định được xây dựng theo các định hướng lớn, bao gồm: (i) Cải cách thủ tục hành chính một cách toàn diện, hướng đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong đăng ký biện pháp bảo đảm; hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm, hướng đến xây dựng cơ sở dữ liệu chung, thống nhất về đăng ký biện pháp bảo đảm do Bộ Tư pháp vận hành, quản lý; (ii) Khắc phục các vướng mắc, bất cập, tồn tại, hạn chế phát sinh trong thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP; (iii) Bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan; đáp ứng yêu cầu mới của các mô hình kinh tế, kinh doanh mới dựa trên công nghệ và nền tảng số trong phát triển kinh tế, tài chính, hội nhập quốc tế.

Nội dung các tham luận (của đại diện Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Tài Lộc; Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại Thành phố Hồ Chí Minh; PGS. TS. Vũ Thị Hồng Yến, Trưởng Khoa Luật, Đại học Luật Sài Gòn) cũng như các ý kiến trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm đều ghi nhận, đánh giá cao các kết quả đạt được trong thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP; đồng thời cũng chỉ rõ những hạn chế, tồn tại trong thực tiễn thi hành Nghị định liên quan đến: Thông tin phải kê khai trong đăng ký; bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và đăng ký biện pháp bảo đảm liên quan đến quyền khai thác khoáng sản; đăng ký biện pháp bảo đảm trong trường hợp chi nhánh của pháp nhân là người yêu cầu đăng ký, là người ký, đóng dấu trên Phiếu yêu cầu đăng ký; xác định thời hạn có hiệu lực tối đa của đăng ký; kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm giữa cơ quan đăng ký biện pháp bảo đảm với cơ quan đăng ký phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; xây dựng văn bản quy phạm pháp luật tầm luật điều chỉnh lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm…

Để có cơ sở hoàn thiện pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm, các đại biểu cũng đề xuất các vấn đề cần được điều chỉnh như: xác định phạm vi tài sản bảo đảm được đăng ký trong trường hợp bảo đảm bằng hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh của bên bảo đảm; thông tin phải kê khai trong đăng ký biện pháp bảo đảm, bao gồm cả thông tin về giá trị nghĩa vụ được bảo đảm; về việc không từ chối đăng ký đối với một số trường hợp thông tin về quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất có sự thay đổi; khung pháp lý và cơ chế kiểm soát tài sản số; về cơ chế cho phép tổ chức hành nghề công chứng thực hiện đăng ký theo cơ chế liên thông; về cơ chế đăng ký trực tuyến biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; cơ chế cho phép tra cứu miễn phí thông tin sơ bộ về đăng ký biện pháp bảo đảm; xây dựng trục liên thông dữ liệu để cảnh báo về biện pháp bảo đảm đã đăng ký…

Thay mặt Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước cũng như Thường trực Tổ soạn thảo Nghị định, bà Hằng ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tham luận, trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm. Đây là cơ sở quan trọng giúp Cục tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật phù hợp trong quá trình tham mưu Chính phủ xây dựng, ban hành Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP, tạo đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc đăng ký biện pháp bảo đảm được nhanh chóng, thuận tiện, đáp ứng yêu cầu của các bên tham gia biện pháp bảo đảm; qua đó góp phần bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các chủ thể, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn, thúc đẩy hoạt động của thị trường tín dụng./.