Thẩm tra Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tại Phiên họp toàn thể lần thứ 8 của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp

Cuộc họp có sự tham gia của các đồng chí là Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đại diện một số Ủy ban khác của Quốc hội, đại diện Bộ Tài chính, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, một số Bộ, ngành, cùng lãnh đạo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp. 

1. Về nguyên tắc, phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nguyên tắc bồi thường của Nhà nước theo hướng Luật TNBTCNN là luật duy nhất quy định về phạm vi, trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết bồi thường, trường hợp luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì việc xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước áp dụng theo luật đó.

2. Về cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung theo hướng người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự có quyền yêu cầu cơ quan quản lý người thi hành công vụ giải quyết yêu cầu bồi thường hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường theo thủ tục tố tụng dân sự hoặc kết hợp giải quyết yêu cầu bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính tại Tòa án nhằm bảo đảm tương đồng, thống nhất với việc giải quyết bồi thường trong lĩnh vực khác.

3. Về thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường: Bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong việc giải quyết yêu cầu bồi thường, dự thảo Luật bổ sung quy định việc ban hành quyết định giải quyết bồi thường trong trường hợp thương lượng không thành; đồng thời, tăng thời hiệu khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường.

4. Về kinh phí bồi thường: Dự thảo quy định theo hướng cơ quan giải quyết bồi thường ở cấp nào thì ngân sách cấp đó cấp kinh phí; quy định về kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước.

5. Về trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ: Dự thảo Luật bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả trong một số trường hợp cụ thể như: lập công lớn, mắc bệnh hiểm nghèo; lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn kéo dài do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn.

6. Về quản lý nhà nước đối với công tác bồi thường nhà nước: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung theo hướng Luật chỉ quy định các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW.

Sau khi nghe báo cáo tóm tắt của cơ quan chủ trì soạn thảo, và trên cơ sở nghiên cứu, các đại biểu tham dự cuộc họp đã tham gia phát biểu, góp ý đối với các nội dung tại dự án Luật, trong đó tập trung vào một số vấn đề như: nguyên tắc áp dụng pháp luật; quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phạm vi trách nhiệm bồi thường trong lĩnh vực quản lý thuế; lập dự toán và quyết toán kinh phí thực hiện công tác bồi thường.

Trên cơ sở các ý kiến của các đại biểu tại phiên họp, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo - đồng chí Đặng Hoàng Oanh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cơ bản tiếp thu ý kiến của các đại biểu tham dự, đồng thời, giải trình làm rõ thêm một số nội dung còn có ý kiến khác nhau.

Kết luận tại phiên họp, đồng chí Mai Thị Phương Hoa ghi nhận sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm cao của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc kịp thời hoàn thiện hồ sơ dự án Luật và bảo đảm chất lượng. Trên cơ sở các ý kiến tại phiên họp, đồng chí Mai Thị Phương Hoa đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát và tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các đại biểu, và chỉnh lý hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để trình Quốc hội vào Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026.