Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo tóm tắt những nội dung tiếp thu, giải trình ý kiến Đại biểu Quốc hội và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN. Theo đó, trên cơ sở Báo cáo số 2422/BC-VPQH ngày 12/8/2026 của Văn phòng Quốc hội về tổng hợp ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội thảo luận tại Tổ và Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN, Chính phủ đã có Báo cáo số 544/BC-CP ngày 14/8/2026 gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN. Nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội đã được Chính phủ nghiêm túc nghiên cứu một cách kỹ lưỡng để tiếp thu và giải trình một cách hợp lý, xác đáng và chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật về cả nội dung và kỹ thuật lập pháp. Bên cạnh các nội dung tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ cũng đã báo cáo thêm về 02 nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau như sau:

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật (điểm a khoản 2 Điều 1 của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 4 của Luật TNBTCNN). Theo đó, qua thảo luận, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với phương án như dự thảo Luật do Chính phủ trình, theo đó trường hợp luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì việc xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước áp dụng theo luật đó. Một số ý kiến đề nghị giữ như quy định của Luật hiện hành.

Đối với nội dung này, trên cơ sở tiếp thu đa số ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ xin báo cáo đề xuất giữ như dự thảo Luật mà Chính phủ đã trình Quốc hội để bảo đảm Luật TNBTCNN tiếp tục giữ vai trò là luật khung nhưng không “đóng khung” phạm vi TNBTCNN, tạo cơ chế để Quốc hội kịp thời quyết định vấn đề này tại luật chuyên ngành, hạn chế khoảng trống pháp lý, đáp ứng yêu cầu kịp thời phản ứng chính sách và tránh tình trạng thường xuyên phải sửa đổi Luật TNBTCNN. Quy định này cơ bản mang tính kỹ thuật lập pháp, chỉ xác lập cơ chế áp dụng pháp luật, không trực tiếp mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi TNBTCNN. Việc mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi TNBTCNN tại luật chuyên ngành vẫn phải được Quốc hội xem xét, đánh giá kỹ lưỡng theo quy định khi ban hành luật đó.

Về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực thuế (khoản 6 Điều 1 của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 9 Điều 17 của Luật TNBTCNN): Qua thảo luận, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với phương án sửa đổi, bổ sung như dự thảo Luật do Chính phủ trình; đồng thời cũng có nhiều ý kiến đề nghị giữ phạm vi TNBTCNN trong lĩnh vực quản lý thuế như quy định tại khoản 9 Điều 17 của Luật TNBTCNN hiện hành.

Đối với nội dung này, do quá trình thảo luận tại Tổ và Hội trường còn nhiều ý kiến khác nhau, Chính phủ đề nghị tiếp thu theo hướng trước mắt chưa sửa khoản 9 Điều 17 của Luật TNBTCNN để tiếp tục nghiên cứu thận trọng, kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, để khắc phục sự thiếu thống nhất giữa Luật TNBTCNN và Luật Quản lý thuế năm 2025, Chính phủ đề nghị sửa điểm n khoản 1 Điều 37, điểm g khoản 1 Điều 38 của Luật Quản lý thuế năm 2025 như thể hiện tại khoản 2 Điều 2 của dự thảo Luật.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình bay báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN. Nhiều nội dung tiếp thu của Chính phủ đã được Ủy ban pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thống nhất. Đồng thời, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị một số cần tiếp tục xem xét, hoàn thiện bao gồm: (1) Về nguyên tắc áp dụng pháp luật; (2) Về sửa đổi, bổ sung Điều 37 và Điều 38 Luật Quản lý thuế; (3) Về nội dung, trình tự, thủ tục giải quyết lại yêu cầu bồi thường.

Trao đổi, thảo luận tại Phiên họp, các đại biểu cũng nhất trí với Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật của Chính phủ, đồng thời cho ý kiến tập trung đối với các nội dung lớn của Luật còn ý kiến khác nhau.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự nỗ lực, khẩn trương của Bộ Tư pháp, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với Cơ quan chủ trì thẩm tra nghiên cứu đầy đủ, tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TNBTCNN trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua. Đối với nội dung sửa đổi Điều 37 và Điều 38 của Luật Quản lý thuế:  Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với quy định của dự thảo Luật để bảo đảm chặt chẽ, minh bạch, khả thi. Đối với nội dung nội dung, trình tự, thủ tục giải quyết lại yêu cầu bồi thường, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý, thiết lại quy định về hủy quyết định giải quyết bồi thường để giải quyết lại theo hướng dễ hiểu, tránh hiểu lầm, áp dụng không thống nhất. Đối với nguyên tắc áp dụng pháp luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Cơ quan chủ trì thẩm tra và Cơ quan chủ trì soạn thảo trao đổi, thống nhất. Trường hợp hai cơ quan không thống nhất được thì xin ý kiến đại biểu Quốc hội về vấn đề này./.